Wie het huwelijk uitsluitend beschouwt als een romantische verbintenis, ziet een belangrijk deel van de werkelijkheid over het hoofd: het huwelijk is óók een juridische, economische en sociale samenwerking. In premarital mediation begeleiden we partners om juist op die drie niveaus bewust vorm te geven aan hun toekomstige samenzijn. Daarmee verschuift de aandacht van het oplossen van conflicten naar het voorkómen ervan – een gedachte die centraal stond in het werk van prof. G.P. Hoefnagels, van wie het boek Gelukkig Getrouwd, Gelukkig Gescheiden nog altijd de methodische basis vormt.
Door: dr. mr. Fred Schonewille
Van scheidingsfocus naar preventieve kracht
In de afgelopen decennia richtte de mediationpraktijk zich vooral op conflictbemiddeling nadat problemen zich al hebben voorgedaan, met name bij echtscheidingen. Premarital mediation biedt een fundamenteel andere invalshoek. Het is geen noodvoorziening tijdens een crisis, maar een stevige fundering vóórdat partners gezamenlijk gaan bouwen.
In mijn praktijk zie ik telkens weer hoe waardevol het is wanneer partners – juist in een periode waarin liefde, verwachtingen en dromen samenkomen – de tijd nemen om de vormgeving van hun relatie te bespreken. Niet vanuit wantrouwen of risicobeheersing, maar vanuit vertrouwen, autonomie en bewustzijn.
Het verhaal van partners als uitgangspunt
Kenmerkend voor de Methode Hoefnagels is dat het verhaal van de partners centraal staat. Hun gedeelde geschiedenis, toekomstplannen, zorgen en verwachtingen vormen geen bijzaak, maar de kern van de considerans: de inleidende passage die later onderdeel wordt van de overeenkomst.
Dat verhaal wordt vervolgens verbonden aan het Ehetyp: het concrete type relatie of huwelijk dat de partners voor ogen hebben. Daarbij kan worden gedacht aan thema’s als:
- financiële verbondenheid of financiële zelfstandigheid,
- rolverdeling binnen gezin en werk,
- het vinden van een evenwicht tussen ouderschap en economische realiteit,
- uitgangspunten bij onverwachte situaties zoals ziekte, inkomensdaling of verhuizing.
Door dit Ehetyp zorgvuldig te verkennen, ontstaat een overeenkomst die niet technocratisch of abstract is, maar werkelijk aansluit bij de unieke samenwerking die deze twee mensen aangaan.
De preventieve waarde van duidelijke afspraken
Bij premarital mediation staat het proces centraal: partners begrijpen waarom zij bepaalde keuzes maken, wat leidt tot een maatwerkovereenkomst, zoals huwelijkse voorwaarden, partnerschapsvoorwaarden of een samenlevingsovereenkomst. Daardoor wordt naleving niet ervaren als een last, maar als een logisch gevolg van de gezamenlijke visie. Bovendien is het bewustzijn van wat precies is afgesproken aanzienlijk groter.
Een onderdeel van het proces is bijvoorbeeld de zogenoemde Bussemakerclausule, waarin afspraken worden gemaakt over de balans tussen ouderschap, zorg en inkomen. Dergelijke bepalingen voorkomen dat één van de partners in de toekomst financieel kwetsbaar wordt door keuzes die gezamenlijk zijn gemaakt.
Bent u geïnteresseerd in dit onderwerp? Lees hier meer over de juridische dimensie van premarital mediation >
Samenwerking met notarissen
De premarital mediator kan zelf de huwelijkse voorwaarden opstellen, maar vaak wordt samengewerkt met een notaris. De mediator stelt samen met de partners de considerans op, waarna de notaris de verdere juridische uitwerking verzorgt.
In deze samenwerkingsvorm begeleidt de mediator het proces en helpt partners hun Ehetyp te verwoorden; de notaris zorgt voor de juridische vertaling en borging. Deze samenwerking versterkt zowel de kwaliteit van het gesprek als van het uiteindelijke document.
Een investering in een duurzame relatie
Premarital mediation is ook een juridisch proces, maar in de eerste plaats een relationele investering. Partners krijgen helderheid, rust en vertrouwen – niet omdat problemen nooit zullen ontstaan, maar omdat zij weten dat hun afspraken recht doen aan wie zij samen willen zijn. Dat maakt deze vorm van mediation tot een van de meest hoopvolle en constructieve interventies binnen het familie- en relatievermogensrecht.
